Jesienią i zimą powietrze w domu często staje się nieprzyjemnie suche. Winne jest nie tylko ogrzewanie, ale też niska zawartość wilgoci w zimnym powietrzu zewnętrznym i sposób wentylowania pomieszczeń. Jak poprawić komfort domowników i zadbać o odpowiednią wilgotność powietrza? Sprawdź, skąd bierze się problem, jakie rozwiązania warto rozważyć i jak rekuperacja z wymiennikiem entalpicznym ERV pomaga ograniczyć straty wilgoci i utrzymać stabilny poziom wilgotności w domu.
Z tego wpisu dowiesz się:
Dlaczego jesienią i zimą powietrze w domu jest suche?
Jesienią i zimą powietrze zawiera mało pary wodnej, ponieważ im niższa temperatura, tym mniej wilgoci może się w nim utrzymać. Kiedy dostaje się ono do domu i zostaje ogrzane, jego wilgotność względna spada. W efekcie powietrze w pomieszczeniach może stać się bardzo suche, nawet jeśli na dworze jest wilgotno.
Przykładowo, powietrze o temperaturze −5°C i wilgotności względnej 80% po ogrzaniu do 21°C, bez zmiany zawartości pary wodnej, może mieć wilgotność względną na poziomie zaledwie 13-14%. To jeden z powodów, dla których zimą częściej odczuwamy dyskomfort związany z suchym powietrzem.
Na wilgotność powietrza w domu wpływa kilka czynników:
- ogrzewanie – samo ogrzewanie nie usuwa wilgoci z powietrza, ale sprawia, że staje się ono względnie bardziej suche;
- wentylacja – wymienia powietrze w domu, usuwając m.in. wilgoć powstającą podczas gotowania, kąpieli czy oddychania;
- pogoda – zimne powietrze na zewnątrz zazwyczaj zawiera mniej pary wodnej niż ciepłe powietrze w pomieszczeniach, dlatego po ogrzaniu jego wilgotność względna spada;
- codzienne czynności – gotowanie, kąpiele i suszenie prania zwiększają ilość wilgoci w domu. Wpływ ma też liczba domowników, ponieważ podczas oddychania również oddajemy wilgoć do otoczenia.
Nie ma zatem jednej przyczyny suchego powietrza w pomieszczeniach, ważny jest całkowity bilans wilgoci w budynku.
Jaka wilgotność powietrza w domu jest odpowiednia?
Wilgotność powietrza zależy zarówno od ilości zawartej w nim pary wodnej, jak i od temperatury. Wilgotność względna określa, jak blisko powietrze znajduje się stanu nasycenia parą wodną w danej temperaturze. Gdy ogrzewamy powietrze, jego wilgotność względna spada, nawet jeśli ilość zawartej w nim pary wodnej pozostaje bez zmian.
W domach często za optymalny zakres przyjmuje się wilgotność względną na poziomie około 40-60% przy +20 st. C.
Nie należy jednak dążyć do wysokiej wilgotności za wszelką cenę. Jej nadmiar może prowadzić do kondensacji pary wodnej na chłodnych powierzchniach i sprzyjać rozwojowi pleśni. Ważne jest znalezienie równowagi między komfortem domowników a warunkami panującymi w budynku.
Jak poprawić wilgotność powietrza w domu jesienią i zimą?
Jeśli powietrze w domu jest zbyt suche, warto zacząć od kilku prostych działań.
- Nie przegrzewaj pomieszczeń. Wyższa temperatura przy tej samej ilości pary wodnej oznacza niższą wilgotność względną. Utrzymywanie temperatury dopasowanej do potrzeb domowników może poprawić odczuwany komfort.
- Sprawdź, czy wentylacja działa prawidłowo. Nie należy wyłączać wentylacji ani ograniczać jej poniżej wymaganego poziomu tylko po to, by zatrzymać wilgoć. Wymiana powietrza jest potrzebna do usuwania zanieczyszczeń i nadmiaru wilgoci powstającej w domu.
- Monitoruj wilgotność powietrza. Do pomiaru wilgotności w pomieszczeniach służy higrometr. Regularne sprawdzanie jego wskazań pomaga ocenić, czy wilgotność utrzymuje się na odpowiednim poziomie i czy warto sprawdzić działanie wentylacji lub sposób ogrzewania pomieszczeń.
Jeśli wilgotność powietrza przez dłuższy czas jest zbyt niska, można rozważyć zastosowanie pokojowego nawilżacza powietrza, pamiętając o regularnej kontroli wilgotności i czyszczeniu urządzenia.
Czy rośliny i suszenie prania pomagają na suche powietrze?
Rośliny doniczkowe oddają część wilgoci do otoczenia, ale ich wpływ na wilgotność w całym domu jest zwykle niewielki.
Więcej wilgoci może uwalniać się podczas suszenia prania w pomieszczeniu, powodując miejscowy i przejściowy wzrost wilgotności powietrza. Jeśli wentylacja nie odprowadza nadmiaru wilgoci wystarczająco sprawnie, może ona skraplać się na chłodnych powierzchniach, np. na wewnętrznej stronie szyb. Długotrwałe zawilgocenie takich miejsc sprzyja rozwojowi pleśni.
Czy rekuperacja wysusza powietrze?
Rekuperacja zapewnia stałą wymianę powietrza i odzyskuje ciepło z powietrza usuwanego z domu. Jednak klasyczny wymiennik ciepła (HRV) nie odzyskuje wilgoci. W sezonie grzewczym świeże powietrze napływające z zewnątrz po ogrzaniu ma zwykle niską wilgotność względną. Jeśli wentylacja usuwa z domu wilgoć, a na jej miejsce trafia suche po ogrzaniu powietrze, wilgotność w pomieszczeniach może spadać.
Nie oznacza to, że należy ograniczać wentylację. Ważne jest zapewnienie odpowiedniej wymiany powietrza i dobranie rozwiązania do potrzeb budynku. Jednym ze sposobów na ograniczenie strat wilgoci jest zastosowanie rekuperatora z wymiennikiem entalpicznym, który oprócz ciepła odzyskuje również część wilgoci z powietrza usuwanego aby zapewnić zrównoważoną wilgotność wewnątrz zarówno zimą, jak i latem.
Jak działa wymiennik entalpiczny?
Wymiennik entalpiczny ERV zbudowany jest z membrany polimerowej, przez którą może przenikać część pary wodnej. Dzięki temu część wilgoci z powietrza usuwanego wraca do domu wraz ze świeżym powietrzem nawiewanym. Wraz z transportem wilgoci odzyskiwana jest również część energii w postaci ciepła utajonego, co pomaga ograniczyć straty energii podczas wentylacji.
Warto jednak pamiętać, że wymiennik entalpiczny nie jest nawilżaczem powietrza i nie gwarantuje określonego poziomu wilgotności. Pomaga natomiast ograniczyć straty wilgoci podczas wymiany powietrza.
Co daje rekuperacja z wymiennikiem entalpicznym?
- Mniejsze straty wilgoci w sezonie grzewczym – część wilgoci z powietrza usuwanego może zostać przekazana do powietrza nawiewanego.
- Odzysk nie tylko ciepła – wymiennik pozwala odzyskiwać również część energii związanej z przemianami wilgoci – ciepło utajone.
- Poprawa komfortu w sezonie grzewczym – ograniczenie strat wilgoci może ułatwić utrzymanie korzystniejszych warunków wewnątrz budynku.
- Możliwość ograniczenia napływu wilgoci latem – zależnie od warunków zewnętrznych i wewnętrznych transfer wilgoci może przebiegać w kierunku przeciwnym niż zimą.
- Ekonomiczna poprawa mikroklimatu – odzysk wilgoci pomaga utrzymać komfortową wilgotność powietrza bez konieczności stosowania dodatkowych nawilżaczy, które zużywają energię i wodę.
Ostateczny efekt zależy jednak od całej instalacji, warunków użytkowania budynku i jakości doboru urządzenia.
Planujesz rekuperację lub modernizację instalacji? Tu zamówisz: Indywidualnie przygotowany projekt rekuperacji do domu jednorodzinnego
FAQ
Czy rekuperacja z wymiennikiem entalpicznym wymaga odprowadzania skroplin?
W wielu urządzeniach z wymiennikiem entalpicznym odprowadzanie skroplin może nie być konieczne, ale zależy to od konstrukcji centrali i zaleceń producenta.
Czy wymiennik entalpiczny rozwiązuje problem suchego powietrza?
W większości przypadków skutecznie ogranicza straty wilgoci, pomagając utrzymać komfortowy mikroklimat w domu w sezonie grzewczym.
Czy moduł CO₂/higro nawilża powietrze?
Nie. Czujniki dostarczają informacji, na podstawie których można sterować pracą wentylacji.inwestycja.
Źródła
- PN-EN 16798-1:2019-06/Ap2:2023-03, Charakterystyka energetyczna budynków. Wentylacja budynków. Część 1;
- materiały własne: „Wymiennik entalpiczny ERV – co to jest, jak działa i czy warto go wybrać?”, cennik24.pl.
- J. Ryńska, „Płytowe wymienniki entalpiczne w małych centralach wentylacyjnych”, Rynek Instalacyjny 10/2022.